De Klingon, een fictief volk, zijn in de tv-serie ‘Star Trek’ grote operaliefhebbers. Helaas voor hen was er geen opera in het Klingon. Een gat in de markt, dacht Floris Schönfeld. “Ja, ik dacht dat is een interessante uitdaging die ik wil aangaan en kijken wat er gebeurt.”, aldus Schönfeld in het VARA Radioprogramma Spijkers met Koppen. Dat was afgelopen september, vlak na de première van U” de Klingon opera in het Haagse Theater Zeebelt. De opera haalde toen de wereldpers. Regisseur Schönfeld en Klingon-linguïst Mark Okrand werden o.a. geïnterviewd door de BBC en NBC. Inmiddels wordt een internationale tournee gepland.
Schönfeld (Houston, Texas, 1982) is een veelzijdig kunstenaar. Hij maakt tentoonstellingen, voorstellingen en publiceert artikelen. Daarnaast werkt hij als sounddesigner/componist, filmregisseur en producent. Hij is artistiek leider van de Klingon Opera “U” en heeft als een muzikaal antropoloog de ‘Star Trek’ tv-series en films bestudeerd om alle benodigde informatie over de Klingon, hun taal en hun geschiedenis in kaart te brengen. Alles om de voorstelling zo authentiek mogelijk te maken. Dat is belangrijk omdat het streven is de opera te laten opnemen in de officiële Star Trek canon.
Op basis van het onderzoek van Schönfeld ontwierp Xavier van Wersch ‘inheemse’ instrumenten. Al deze slagwerk- , blaas- en snaarinstrumenten werden gemaakt door het Terran Research Ensemble (KTRE), gelieerd aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag. Mark Okrand en Kees Ligtelijn schreven het libretto. Eef van Breen componeerde de muziek.
Linguïst Mark Okrand werd begin jaren ‘80 gevraagd om in een fictieve taal wat teksten te schrijven voor ‘Star Trek’. Hij verzon wat woorden en grammatica. Maar doordat fanatieke Star Trek fans die zich ‘Trekkies’ noemen, de taal snel oppikten, groeide de vocabulaire al snel. Inmiddels heeft de taalkundige een volledige taal ontworpen die ook is vastgelegd in een woordenboek.
Klingons zelf zullen deze avond in Theater Camuz waarschijnlijk niet aanwezig zijn. De uitnodiging die via een radiotelescoop naar hun ster Arcturus is gestuurd, zal hen pas over 35 jaar bereiken. Maar de enthousiaste reacties van pers en publiek beloven ook zonder hen een unieke avond waarop Henri van Zanten als de magistrale verteller, de ‘Meester van de Schreeuw en Leider van de Ceremonie’, het epos vertelt over de stamvader van de Klingons ‘Kahless de Onvergetelijke’.
Wie nieuwsgierig is naar de voorstelling kan alvast wat fragmenten bekijken op het speciale You Tube kanaal. Maar al nemen de luisteraars het Klingon woordenboek op schoot, ze weten natuurlijk niet precies waar het gaat. Dat probleem veegt Schönfeld lachend van tafel: ”Dat is bij opera heel vaak het geval!” En voor de duidelijkheid, ook die andere universele operawet geldt bij deze voorstelling: It ain’t over till the fat Klingon sings…
